Korona Poznania na starych fotografiach

Szczyty Korony Poznania na starych fotografiach

Korona Poznania to nie tylko współczesne szlaki i górki, które dziś zdobywamy dla frajdy. To także miejsca z długą historią, pełne dawnych alejek, zapomnianych budowli i zmieniających się krajobrazów. W wielu rodzinnych albumach wciąż kryją się zdjęcia sprzed lat, które pokazują, jak wyglądały okolice ośmiu poznańskich wzniesień zanim trafiły na turystyczną mapę Poznania. W tym cyklu – Szczyty Korony Poznania na starych fotografiach – będę publikować stare fotografie związane z Koroną Poznania, zarówno te znalezione w archiwach, jak i te, które trafiły do mnie od Was. To mała podróż w czasie, w miejsca, które znamy z dzisiejszych spacerów, ale których przeszłość potrafi zaskoczyć. Jeśli w Waszych zbiorach macie podobne zdjęcia i chcielibyście je pokazać światu, z przyjemnością je opublikuję ♥

Kokoryczowe Wzgórze 110 m n.p.m. na starych fotografiach

Kokoryczowe Wzgórze to jeden z tych zakątków Poznania, które przez lata przyciągały fotografów – i trudno się dziwić. Dawniej był to prawdziwy parkowy mikroświat. Elegancki Park Dworski, jeziorka pełne wody, Góra Krzyżowa, malownicze romantyczne ruiny (dziś została już tylko samotna ściana), tajemnicza Kaplica Jedenastu Braci i przede wszystkim imponujący Pałac rodziny von Treskow. Na wzgórzu znajduje się też rodzinny cmentarz ewangelicki, który dodaje temu miejscu jeszcze większej melancholii. Będziemy tutaj wspólnie zaglądać do archiwów i prywatnych zbiorów, odkrywając, jak wyglądało Kokoryczowe Wzgórze, zanim stało się jednym z punktów Korony Poznania. Zdjęcia, które zobaczycie poniżej, to małe okna do przeszłości i świetny pretekst, by spojrzeć na to wzgórze i poznać jego dawny, nieznany wymiar.

Romantyczne Ruiny w Parku Dworskim

W XIX wieku modne stało się wprowadzanie do parków dworskich tzw. romantycznych ruin – celowo budowanych konstrukcji wyglądających na dawno opuszczone zamczyska. Podobną ideę zastosowano w podpoznańskim Radojewie, gdzie na Kokoryczowym Wzgórzu powstał niewielki zamek-ruina. Park projektowano w duchu romantyzmu, według koncepcji Petera Josepha Lenné, więc taki „niby-zamek” idealnie wpisywał się w klimat epoki. Wieża z przylegającymi ścianami miała działać na wyobraźnię spacerujących, a z samego wzgórza można było podziwiać panoramę Warty oraz pałac w Owińskach. Do dziś przetrwały tylko fragmenty murów i schodów – wystarczająco jednak, by dać przedsmak tego, jak malowniczo wyglądają ruiny na dawnych fotografiach.

Czarno-biała fotografia z ok. 1900 roku przedstawiająca park na dobrach rodziny von Treskow w Radojewie. W górnym rzędzie, od lewej, widać sztuczne ruiny: fragmenty murów i wieżyczkę wśród drzew, obok Kaplicę Jedenastu Braci („pustelnię”) nad stawem, z małym budynkiem ukrytym w zieleni. Poniżej znajduje się dawna gospoda, w której sprzedawano bilety upoważniające do wejścia i zwiedzania parku. Cała kompozycja pokazuje malowniczy, romantyczny krajobraz podpoznańskiego założenia dworskiego z początku XX wieku.
Pocztówka: Park na dobrach rodziny von Treskow w Radojewie. Na zdjęciu (od lewej, u góry): Sztuczne ruiny, Kaplica Jedenastu Braci, a poniżej dawna gospoda, w której kupowało się bilety upoważniające do wejścia i zwiedzania parku. Data: ok. 1900 r. Źródło fotografii: cyryl.poznan.pl Właściciel zdjęcia: Damian Giełda
Wieloobrazkowa pocztówka przedstawiająca trzy sceny z Radojewa. Na pierwszym obrazie widać sztuczną ruinę w parku rodziny von Treskow — fragmenty murów i wieżyczkę otoczoną drzewami. Drugi obraz pokazuje Kaplicę Jedenastu Braci nad stawem, z małym jasnym budynkiem odbijającym się w wodzie i porośniętymi drzewami wokół. Trzeci kadr przedstawia dawną wiejską gospodę — prosty, parterowy budynek z oknami wychodzącymi na drogę i niewielkim ogrodem. Całość tworzy nostalgiczny, malowniczy widok podpoznańskiego krajobrazu z początku XX wieku.
Wieloobrazkowa kartka z Radojewa
Sztuczna ruina w parku von Treskow, Kaplica Jedenastu Braci nad stawem i dawna gospoda we wsi. Źródło:  wieki.amu.edu.pl (Wid-1-1619)
oraz e-lapidarium.pl
Fragment pocztówki z początku XX wieku przedstawiający sztuczne ruiny w parku dworskim w Radojewie. Na zdjęciu widać kamienne fragmenty murów i wieżyczki ustawione na niewielkim wzgórzu, częściowo porośnięte roślinnością. Ruina otoczona jest drzewami i krzewami, a cała scena tworzy malowniczy, nostalgiczny krajobraz typowy dla romantycznych założeń parkowych XIX i początku XX wieku.
Fragment pocztówki z XX w. ze Sztucznymi Ruinami w Radojewie. Źródło fotografii: e-lapidarium.pl/Aukcja internetowa.
Fragment gazety „Goniec Wielkopolski” (nr 191, s. 3) z 21 sierpnia 1929 roku, zawierający artykuł opisujący park dworski rodziny von Treskow w Radojewie. Tekst wspomina, że właściciel pobierał opłatę za wstęp do parku, co świadczy o prywatnym charakterze założenia. Na zdjęciu widać czarno-biały skan gazety z drobnym drukiem, kolumnami tekstu i wyraźnym nagłówkiem.
Fragment artykułu z gazety „Goniec Wielkopolski” numer 191, s.3. Data: 21.08.1929 r. Źródło: e-lapidarium.pl
Czarno-biała fotografia z 1914 roku, opublikowana w „Posener Provinzialblätter” (nr 20, s. 7), przedstawiająca romantyczną ruinę w parku podpoznańskiego Radojewa. Na zdjęciu widać fragmenty kamiennych murów i wieżyczkę, częściowo porośnięte roślinnością, ustawione na wzniesieniu wśród drzew. Kompozycja podkreśla malowniczy, nostalgiczny charakter konstrukcji, typowy dla XIX-wiecznych założeń krajobrazowych z celowo budowanymi ruinami. Fotografia pochodzi z e-lapidarium.pl (aukcja internetowa).
Romantyczna ruina; „Posener Provinzialblätter”, 1914, nr 20, s. 7. Źródło fotografii: e-lapidarium.pl/Aukcja internetowa.
Czarno-biała fotografia z 1914 roku, opublikowana w „Posener Provinzialblätter” (nr 20, s. 6), przedstawiająca widok ze stawu na romantyczną ruinę zamku w Radojewie. Na pierwszym planie widać spokojną taflę wody, odbijającą fragmenty drzew i murów. W głębi stoi częściowo zrujnowana kamienna konstrukcja z wieżyczką, otoczona niską roślinnością i drzewami. Kompozycja tworzy malowniczy, nostalgicznym krajobraz, typowy dla XIX-wiecznych parków dworskich z celowo budowanymi ruinami.
Widok na ruinę; „Posener Provinzialblätter”, 1914Durchblid vom Teich zur Burgruine. Widok ze stawu na ruiny zamku. Widok na ruinę; „Posener Provinzialblätter”, 1914, nr 20, s. 6. Źródło: e-lapidarium.pl
Czteroobrazkowa pocztówka z Radojewa ze stemplem z 1915 roku, ułożona w dekoracyjnym, secesyjnym stylu. W lewym górnym kadrze widać romantyczną ruinę w parku przy pałacu rodziny von Treskow — kamienne fragmenty murów i wieżyczki stoją pośród drzew, tworząc malowniczą scenę. Obok, w prawym górnym polu, znajduje się pałac: duża, reprezentacyjna rezydencja z jasną fasadą, symetrycznym układem okien i wejściem poprzedzonym szerokimi schodami. W lewym dolnym kadrze przedstawiono dom zarządcy — prosty, parterowy budynek z dwuspadowym dachem, otoczony zadbanym ogrodem. W prawym dolnym kadrze widoczna jest gospoda: większy budynek z szyldem, oknami wychodzącymi na drogę i kilkoma osobami stojącymi przed wejściem. Całą kartkę zdobi duży napis „Gruss aus Radojewo!”.
Gruss aus Radojewo! Czteroobrazkowa kartka pocztowa z widokami Radojewa; stempel: 1915 r.: [1] Romantyczna ruina w parku przy Pałacu rodziny von Treskow: [2] Pałac; [3] Dom zarządcy: [4] Gospoda. Źródło: aukcja internetowa. Źródło fotografii: e-lapidarium.pl
Czarno-biała fotografia opublikowana w 1909 roku w artykule „Ein Juwel der Ostmark” M. Kuschela w magazynie „Aus dem Posener Lande”. Na zdjęciu widać fragment podpoznańskiego krajobrazu z początku XX wieku: lekko pofałdowane wzgórza, częściowo zalesione, z pojedynczymi zabudowaniami widocznymi w oddali. Fotografia ma charakter dokumentalny, pokazując spokojną, wiejską scenerię historycznego Radojewa, oddając atmosferę epoki i ukazując architekturę oraz układ terenów przed I wojną światową.
Zdjęcie z artykułu opublikowanego M. Kuschel, „Ein Juwel der Ostmark”, November 1909, H. 2, [w:] „Aus dem Posener Lande”, November 1909, H. 2, s. 460. Źródło fotografii: e-lapidarium.pl

Kaplica Jedenastu Braci zwana też „pustelnią”

Na Kokoryczowym Wzgórzu stała kiedyś niewielka kaplica Jedenastu Braci – nazywana potocznie „pustelnią”. Otoczona drzewami, podobno wyglądała jakby przysiadła na skraju świata, idealna do chwil wyciszenia podczas spaceru. Niestety, jej historia zakończyła się bez pozostawienia widocznych śladów. Dziś nie ma po niej żadnych materialnych pozostałości, a o dawnej kaplicy przypominają już tylko stare opisy i wzmianki na archiwalnych fotografiach.

Stara pocztówka z początku XX wieku przedstawiająca Kaplicę Jedenastu Braci, zwaną „pustelnią”, stojącą tuż nad spokojnym stawem w parku dworskim rodziny von Treskow w Radojewie. Na pierwszym planie widać taflę wody odbijającą sylwetkę niewielkiego, jasnego budynku o prostych ścianach i dwuspadowym dachu. Kaplica jest częściowo zasłonięta przez wysokie, gęste drzewa rosnące wokół, tworzące zaciszną, leśną scenerię. Całość ma charakter nostalgicznej, sepiowej fotografii typowej dla pocztówek z 1901 roku, z ozdobnym napisem „Einsiedelei Radojewo Posen”.
Einsiedelei Radojewo Posen. Posen ; Nölte C. F. W. ; 1901. Kaplica Jedenastu Braci (zwana też „pustelnią”) nad stawem w parku dworskim rodziny von Treskow w Radojewie. Datownik pocztowy: Posen / 17.06.1902. Źródło fotografii: wbc.poznan.pl
Wieloobrazkowa pocztówka z 1899 roku przedstawiająca trzy sceny z Radojewa. W lewym górnym narożniku znajduje się widok na gospodę — prosty budynek z jasną fasadą, dużymi oknami i wejściem od frontu, przed którym stoją ludzie w strojach z końca XIX wieku. Obok, w prawym górnym polu, pokazano wzgórze zamkowe z niewielką sztuczną ruiną: fragmentami murów i wieżyczki, otoczonymi drzewami parku dworskiego rodziny von Treskow. Dolną część kartki zajmuje widok Kaplicy Jedenastu Braci („pustelni”) stojącej nad stawem; widać spokojną taflę wody, odbicia drzew oraz niewielki, jasny budynek kaplicy ukryty w zieleni. Cała kartka ma dekoracyjne ramki i ozdobny napis „Gruss aus Radojewo = Posen”.
Gruss aus Radojewo=Posen. Gastwirthschaft. Burgruine. Einsiedelei.Wieloobrazkowa kartka pocztowa z trzema widokami Radojewa: [1] Gospoda, [2] Góra zamkowa ze sztuczną ruiną w parku dworskim rodziny von Treskow, [3] Kaplica Jedenastu Braci (zwana też „pustelnią”) nad stawem w parku dworskim. Data wydania:
1899. Datownik pocztowy: Posen / 12.07.1899. Źródło fotografii: wbc.poznan.pl

Wzgórze Świętego Wojciecha 74 m n.p.m. na starych fotografiach

Wzgórze Świętego Wojciecha to jedno z bardziej symbolicznych i przepełnionych religijną historią miejsc w Poznaniu. To tutaj wznosi się kościół św. Wojciecha, a tuż naprzeciwko – Bazylika św. Józefa i klasztor Karmelitów Bosych, gdzie ukryta jest tablica przypominająca, że właśnie w tym kościele pochowany był Mikołaj Skrzetuski, pierwowzór sienkiewiczowskiego Jana Skrzetuskiego z Ogniem i mieczem. Jego nagrobek niestety nie przetrwał, ale pamięć o nim wciąż jest obecna. Na wzgórzu znajdziemy też drewnianą dzwonnicę, słynną Poznańską Skałkę – Kryptę Zasłużonych. A kawałek dalej Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan i piękny pomnik Armii Poznań. W okolicy stoi również pomnik stulecia Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, który przypomina o długiej tradycji odkrywania Wielkopolski. A jeśli kolekcjonujecie pieczątki Korony Poznania, to tę ze Wzgórza św. Wojciecha znajdziecie w wyjątkowo klimatycznym miejscu – Lusi Restauracja, mieszczącej się w dawnym budynku szlifierni silników oraz kamienicy z lat 70.

Stare fotografie tego wzgórza to podróż do czasów, kiedy sakralny charakter okolicy splatał się z codziennym życiem miasta. Dzięki nim możemy zobaczyć, jak wyglądało to miejsce, zanim współczesny Poznań nadbudował swoją warstwę historii.

Czarno-biała fotografia z 15 lipca 1952 roku przedstawiająca drewnianą dzwonnicę kościoła św. Wojciecha po zniszczeniach wojennych. Na zdjęciu widać częściowo uszkodzony, smukły budynek o konstrukcji drewnianej, z wyraźnie widocznymi belkami i fragmentami dachu. Dzwonnica stoi na pustym placu, a wokół nie widać innych zabudowań. Fotografia pochodzi z zasobów Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu.
Drewniana dzwonnica kościoła św. Wojciecha po zniszczeniach wojennych. Data: 15.07.1952 r.. Właściciel: Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu. Źródło: cyryl.poznan.pl
Czarno-biała fotografia z 1945 roku przedstawiająca fasadę kościoła św. Wojciecha wraz z drewnianą dzwonnicą tuż po zniszczeniach II wojny światowej. Na zdjęciu widać uszkodzone mury kościoła, częściowo zawalony dach oraz drewnianą dzwonnicę z widocznymi ubytkami w konstrukcji. Wokół budynków widoczny jest pusty plac z gruzem, co podkreśla skutki działań wojennych.
Fasada kościoła św. Wojciecha i drewniana dzwonnica tuż po zniszczeniach z czasów II wojny światowej. Data obiektu: 1945 r. Właściciel: Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu
Źródło: cyryl.poznan.pl

Góra Przemysła 74 m n.p.m. na starych fotografiach

Góra Przemysła to serce Poznania – miejsce, gdzie historia miasta jest najlepiej wyczuwalna, a przeszłość spotyka się z codziennym życiem mieszkańców. To tutaj wznosi się Zamek Królewski – Zamek Przemysła, a w jego sąsiedztwie rozpościera się centrum Starego Miasta: Ratusz, Stary Rynek i kolorowe kamienice, które od wieków tworzą niepowtarzalny klimat miasta. Nie można też zapomnieć o słynnych poznańskich koziołkach i renesansowej architekturze, które od lat przyciągają wzrok turystów i lokalnych spacerowiczów.

Stare fotografie Góry Przemysła pokazują, jak zmieniało się centrum Poznania na przestrzeni dekad. Od codziennego życia przy rynku po monumentalną obecność zamku na wzgórzu. Dzięki nim możemy spojrzeć na znane miejsca z przeszłości i docenić, jak historia miasta odcisnęła swoje piętno w sercu Poznania.

Czarno-biała fotografia z marca 1960 roku przedstawiająca Zamek Królewski (Zamek Przemysła) w Poznaniu w trakcie odbudowy. Na zdjęciu widać fragmenty murów i wież zamkowych, rusztowania oraz robotników pracujących przy rekonstrukcji. Budowla otoczona jest częściowo pustym placem budowy, a wokół nie widać gotowych elementów architektury, co podkreśla etap prac remontowych po wcześniejszych zniszczeniach.
Zamek Królewski (Zamek Przemysła) w czasie odbudowy. Data obiektu: 03.1960 r. Właściciel: Ratusz – Muzeum Poznania. Źródło: cyryl.poznan.pl
Fotografia z marca 1960 roku przedstawiająca Zamek Królewski (Zamek Przemysła) w Poznaniu w trakcie odbudowy z innego punktu widzenia. Widać fragmenty murów i wież, liczne rusztowania oraz pracujących robotników. Plac wokół zamku jest częściowo pusty, z materiałami budowlanymi rozłożonymi wokół, co uwidacznia proces rekonstrukcji historycznej budowli po wcześniejszych zniszczeniach wojennych.
Drugie ujęcie: Zamek Królewski (Zamek Przemysła) w czasie odbudowy. Data obiektu: 03.1960 r. Właściciel: Ratusz – Muzeum Poznania. Źródło: cyryl.poznan.pl

Dzwon Pokoju i Przyjaźni Między Narodami 84 m n.p.m. na Wzgórzu Winiarskim na starych fotografiach

Wzgórze Winiarskie jak również Park Cytadela to miejsca, które kryją w sobie wiele historii Poznania. Najwyższy punkt wzgórza wyznacza Dzwon Pokoju i Przyjaźni Między Narodami – symbol pojednania i pamięci o trudnych czasach. Stare fotografie pozwalają przyjrzeć się nie tylko samej budowli, ale też przemianom okolicy na przestrzeni lat.

Na zdjęciach z przeszłości zobaczymy również inne ważne miejsca w parku. Dawny Fort Winiary, siedzibę Muzeum Uzbrojenia, Cmentarz Bohaterów Polskich, miejsce spoczynku mieszkańców Poznania poległych w walkach o Cytadelę w 1945 roku, Pomnik Bohaterów Braterstwa Broni i Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, Cmentarz Wspólnoty Brytyjskiej jak również piękne Rosarium, które wprowadza w parkową przestrzeń odrobinę spokoju i zieleni.

Fotografia przedstawiająca budowę Dzwonu Pokoju i Przyjaźni Między Narodami na poznańskiej Cytadeli w okresie od maja do października 1986 roku. Na zdjęciu widać duży, metalowy dzwon w trakcie montażu, otoczony rusztowaniami i sprzętem dźwigowym. Wokół pracownicy prowadzą prace konstrukcyjne, a w tle widać części zieleni Cytadeli i fragmenty murów fortecznych. Kompozycja pokazuje etap wznoszenia symbolu pokoju i współpracy międzynarodowej w Poznaniu.
Budowa Dzwonu Pokoju i Przyjaźni Między Narodami na Cytadeli.
Data obiektu: 05.1986 r.-10.1986 r.
Właściciel: Fundacja Rozwoju Miasta Poznania.
Źródło: cyryl.poznan.pl
Fotografia będąca częścią reportażu z budowy Dzwonu Pokoju i Przyjaźni Między Narodami na poznańskiej Cytadeli w okresie od maja do października 1986 roku. Na zdjęciu widać duży dzwon ustawiony na placu budowy, otoczony rusztowaniami, sprzętem dźwigowym i pracownikami prowadzącymi montaż. W tle widoczne są fragmenty zieleni Cytadeli i części murów fortecznych, a całość pokazuje proces wznoszenia symbolu pokoju i współpracy między narodami.
Reportaż z budowy Dzwonu Pokoju i Przyjaźni Między Narodami na Cytadeli.
Data obiektu: 05.1986 r.-10.1986 r.
Właściciel: Fundacja Rozwoju Miasta Poznania.
Źródło: cyryl.poznan.pl

Kopiec Wolności 100 m n.p.m. na starych fotografiach

Okolice dzisiejszego Jeziora Maltańskiego to przede wszystkim przestrzeń, która przez lata zmieniała się wyjątkowo dynamicznie. Stare fotografie ukazują nie tylko początki zagospodarowania tego terenu, lecz także proces usypywania Kopca Wolności. Jednego z najbardziej symbolicznych punktów w krajobrazie Poznania. Dzięki archiwalnym zdjęciom można prześledzić, jak powstawał ten charakterystyczny pagórek oraz jak wyglądały okolice Malty zanim stała się jednym z najpopularniejszych rejonów rekreacyjnych w mieście.

Czarno-biała fotografia przedstawiająca Kopiec Wolności na poznańskiej Malcie, usypany w latach 1919–1923. Na zdjęciu widać stożkowaty kopiec otoczony częściowo terenami zielonymi i drzewami. Widać ludzi spacerujących u jego podnóża, co nadaje skali budowli. Kopiec istniał do 1939 roku, gdy został zniwelowany przez Niemców podczas II wojny światowej; obecnie znajduje się w innym miejscu.
Kopiec Wolności na Malcie usypany w latach 1919-23 i zniwelowany przez Niemców w czasie II wojny światowej (dzisiaj znajduje się w innym miejscu).
Data obiektu: 1923 r. – 1939 r.
Właściciel: Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu.
Źródło: cyryl.poznan.pl
Plan fragmentu okolic południowego brzegu Jeziora Maltańskiego, sporządzony w 1938 roku i powielony w 1946 roku. Na planie widać zarys brzegów jeziora, drogi, zabudowania oraz tereny zielone w okolicy. Linie i oznaczenia przedstawiają ukształtowanie terenu i rozmieszczenie kluczowych obiektów w południowej części jeziora, dając historyczny obraz zagospodarowania przestrzeni w tym rejonie Poznania.
Plan fragmentu okolic południowego brzegu Jeziora Maltańskiego z 1938 r., powielony w 1946 r.
Data obiektu: 1946 r.
Właściciel: Archiwum Państwowe w Poznaniu.
Źródło: cyryl.poznan.pl

Góra Moraska 154 m n.p.m. na starych fotografiach

Okolice Góry Moraskiej z pewnością kryją wyjątkowo bogatą historię, o której przypominają zachowane fotografie. Morasko – niegdyś samodzielna wieś, włączona do Poznania dopiero w 1987 roku – rozwijało się w otoczeniu dzisiejszego Rezerwatu Przyrody Meteoryt Morasko. W pobliżu obecnych ścieżek stał przede wszystkim barokowy dwór z 1783 roku, neorenesansowa willa z połowy XIX wieku oraz kościół poewangelicki z 1907 roku. Archiwalne ujęcia przypominają również o funkcjonującym tu stanowisku radionamiernika FuSAn-733 Heinrich Peiler, które w czasach wojennych odgrywało istotną rolę w systemie łączności.

Zdjęcie z 1984 roku przedstawiające pałac na Morasku, neorenesansową willę z połowy XIX wieku. Na zdjęciu widać dwupiętrowy budynek z ozdobnymi elewacjami, symetrycznie rozmieszczonymi oknami i dekoracyjnym dachem z lukarnami. Przed pałacem rozciąga się niewielki ogród lub podjazd, a wokół rosną drzewa, podkreślając historyczny i reprezentacyjny charakter rezydencji.
Pałac na Morasku – willa neorenesansowa z poł. XIX w.
Data obiektu: 1984 r.
Źródło: zabytek.pl
Zdjęcie z 1984 roku przedstawiające okazały kasztanowiec rosnący przed dworem w Morasku. Drzewo ma gruby pień o średnicy około 150 cm, rozgałęziający się w górę w szeroką koronę. W tle widać fragmenty dworu i częściowo zalesiony teren, podkreślający malowniczy charakter otoczenia i wiek drzewa jako elementu historycznego założenia dworskiego.
Kasztanowiec o średnicy 150 cm przed dworem w Morasku.
Data obiektu: 1984 r.
Źródło: zabytek.pl
Fragment mapy WIG z 1933 roku, dotyczący Obózu Ćwiczebnego Biedrusko (P39-S24-A) na północy Poznania, wydany w 1950 roku przez Sztab Generalny Wojska Polskiego. Na mapie widać zarysy dróg, zabudowań i terenów leśnych, oznaczenia topograficzne oraz granice obozu wojskowego. Szczegóły pokazują układ infrastruktury wojskowej i ukształtowanie terenu w okresie międzywojennym oraz wskazują na strategiczne elementy obozu ćwiczebnego.
Fragment mapy WIG z 1933 r. (Obóz Ćwiczebny Biedrusko P39-S24-A Poznań Północ, wydawca: Sztab Generalny Wojska Polskiego (General Staff of the Polish Army).
Rok wydania: 1950 r.
Źródło: igrek.amzp.pl
Czarnobiała mapa WIG z 1933 roku przedstawiająca Obóz Ćwiczebny Biedrusko (P39-S24-A) na północy Poznania, wydana w 1950 roku przez Sztab Generalny Wojska Polskiego. Na mapie widoczne są drogi, zabudowania, tereny leśne i oznaczenia topograficzne obozu wojskowego, a także szczegółowe układy działek i obszarów ćwiczebnych. Kompozycja pozwala zobaczyć rozmieszczenie infrastruktury wojskowej i ukształtowanie terenu w okresie międzywojennym.
Mapa WIG z 1933 r. (Obóz Ćwiczebny Biedrusko P39-S24-A Poznań Północ, wydawca: Sztab Generalny Wojska Polskiego (General Staff of the Polish Army).
Rok wydania: 1950 r.
Źródło: igrek.amzp.pl
Przedstawia wkładkę do Karty Ewidencyjnej Zabytków Architektury i Budownictwa dla Kościoła pw. św. Trójcy z 1930 roku. Na obrazku widoczna jest elewacja kościoła, w tym fasada z wieżą, dachy oraz okna, a także część otoczenia budynku. Wkładka zawiera dodatkowe oznaczenia i notatki dotyczące stanu technicznego i architektonicznego obiektu, typowe dla dokumentacji konserwatorskiej z tego okresu.
Wkładka do karty Ewidencyjnej Zabytków Architektury i Budownictwa – Kościół P.W. św. Trójcy.
Data Obiektu: 1930 r.
Źródło: zabytek.pl
Zdjęcie z 1994 roku przedstawiające kościół Świętej Trójcy na Morasku w Poznaniu, pochodzące z karty ewidencyjnej ze zbiorów Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Na fotografii widoczna jest fasada budynku z wieżą, dachy, okna oraz wejście główne. Kościół otoczony jest niewielkim terenem zielonym i drzewami, a zdjęcie dokumentuje stan obiektu w kontekście konserwatorskim.
Kościół Świętej Trójcy na Morasku. Zdjęcie z roku 1994 z karty ewidencyjnej ze zbiorów Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
Data Obiektu: 1930 r.
Źródło: zabytek.pl
Fotografia przedstawiająca kartę Ewidencyjną Zabytków Architektury i Budownictwa dla Kościoła Filialnego pw. św. Trójcy z 1930 roku. Na zdjęciu widoczny jest budynek kościoła w stanie opuszczonym i zaniedbanym: fasada z wieżą, dachy oraz okna noszą ślady braku konserwacji, a wokół rośnie dzika roślinność. Dokumentacja pokazuje architekturę i aktualny stan techniczny obiektu w celach ewidencyjnych.
Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa – Kościół Filialny P.W. św. Trójcy, opuszczony jak również zaniedbany.
Data Obiektu: 1930 r.
Źródło: zabytek.pl
Zbliżenie z 1994 roku przedstawia opuszczony i zaniedbany kościół Świętej Trójcy na Morasku w Poznaniu, pochodząca z karty ewidencyjnej ze zbiorów Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Na zdjęciu widać fasadę z wieżą, dachy i okna budynku noszące ślady braku konserwacji, a wokół rośnie dzika roślinność. Fotografia dokumentuje stan techniczny i architektoniczny kościoła w kontekście ewidencji zabytków.
Opuszczony i zaniedbany kościół Świętej Trójcy na Morasku. Zdjęcie z roku 1994 z karty ewidencyjnej ze zbiorów Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
Data Obiektu: 1930 r.
Źródło: zabytek.pl

Górka w Lasku Marcelińskim 85 m n.p.m. na starych fotografiach

Stare fotografie związane z Górką w Lasku Marcelińskim pozwalają zobaczyć, jak wyglądały okolice dzisiejszego zachodniego Poznania zanim rozrosły się współczesne osiedla. Archiwalne ujęcia pokazują dawny Folwark Marcelin, zabudowania leżące w sąsiedztwie Górki, a także Fort VIIa „Strotha”, który stanowił część pruskiego systemu umocnień. Na zdjęciach odnajdziemy też dawne oblicze ulic prowadzących przez Grunwald – jeszcze zanim powstała gęsta zabudowa mieszkaniowa, która dziś dominuje w tej części miasta.

Fotografia z 1941 roku przedstawiająca Fort VIIa „Strotha” przy ul. Marcelińskiej w Poznaniu. Na zdjęciu widać masywną, ceglaną konstrukcję forteczną z wieżyczkami i murami obronnymi, częściowo otoczoną terenem zielonym. Widoczna jest główna brama wejściowa oraz fragmenty okien i otworów strzelniczych. Fotografia dokumentuje wygląd fortu w okresie II wojny światowej.
Poznań – Fort VIIa „Strotha” ul. Marcelińska
Data Obiektu: 1941 r.
Źródło: fotopolska.eu
Czarno-biała fotografia z 1941 roku przedstawiająca nieistniejący już kort tenisowy na terenie RCKiK przy ul. Marcelińskiej w Poznaniu. Na zdjęciu widoczna jest prostokątna, ogrodzona powierzchnia kortu z siatką wzdłuż środka, otoczona drzewami i niską zielenią. Brak zawodników podkreśla opuszczony charakter miejsca, a całość dokumentuje układ rekreacyjny i sportowy tego obszaru w okresie wojennym.
Nieistniejący kort tenisowy na terenie RCKiK przy ul. Marcelińskiej.
Data Obiektu: 1941 r.
Źródło: fotopolska.eu

Wzgórze Berlińskie 104 m n.p.m. na starych fotografiach

Wzgórze Berlińskie to teren, który na przestrzeni lat zmieniał swoje oblicze, a stare fotografie pozwalają zajrzeć do czasów, gdy okolica wyglądała zupełnie inaczej niż dziś. Archiwalne ujęcia pokazują ruiny dawnej strzelnicy oraz obszary związane z funkcjonowaniem pobliskiego lotniska. Zdjęcia sprzed lat odsłaniają, jak wyglądały te tereny, zanim współczesna zabudowa i zieleń stopniowo przejęły przestrzeń wokół wzgórza.

Fotografia przedstawiająca teren Wzgórza Berlińskiego w Poznaniu, gdzie podczas II wojny światowej funkcjonowała strzelnica do regulacji broni pokładowej samolotów stacjonujących na lokalnym lotnisku. Na zdjęciu widać fragmenty kulochwytów — niskie, ziemne konstrukcje ustawione w rzędach, częściowo porośnięte roślinnością, oraz otaczający teren wzgórza z drzewami i krzewami. Fotografia dokumentuje historyczne pozostałości obiektu wojskowego.
W czasie II wojny światowej na obszarze Wzgórza Berlińskiego zbudowano strzelnicę, służącą do regulacji broni pokładowej samolotów, stacjonujących na poznańskim lotnisku. Fragmenty kulochwytów zachowały się do dzisiaj.
Źródło: twierdza.poznan.pl
Obraz autorstwa Leona Prauzińskiego przedstawiający szturm Stacji Lotniczej. Na pierwszym planie, po lewej stronie, widoczne są dwie armaty ustawione na ziemi, po prawej stoją żołnierze kompanii odwodowej w mundurach. W tle widać zabudowania lotniska i koszar, częściowo otoczone niską roślinnością. Kompozycja ukazuje dynamikę sceny wojskowej oraz rozmieszczenie sił w trakcie szturmu.
Szturm Stacji Lotniczej na obrazie Leona Prauzińskiego. Na pierwszym planie po lewej dwie armaty, po prawej żołnierze kompanii odwodowej. W głębi zabudowania lotniska i koszar.
Źródło: twierdza.poznan.pl

Zdobądź Koronę Poznania

Witaj w świecie Korony Poznania – elitarnej grupy podbijaczy wzniesień i odkrywców zakamarków miasta! To nie jest zwykłe zdobywanie szczytów – to podróż pełna przygód i niespodzianek, która sprawi, że poznasz Poznań z zupełnie nowej perspektywy! W skład Korony Poznania…


Komentarze

Dodaj komentarz

Wymagane pola są oznaczone ☼. Email możesz podać jeśli oczekujesz od nas odpowiedzi (nie będzie opublikowany)