Korona Poznania to nie tylko współczesne szlaki i górki, które dziś zdobywamy dla frajdy. To także miejsca z długą historią, pełne dawnych alejek, zapomnianych budowli i zmieniających się krajobrazów. W wielu rodzinnych albumach wciąż kryją się zdjęcia sprzed lat, które pokazują, jak wyglądały okolice ośmiu poznańskich wzniesień zanim trafiły na turystyczną mapę Poznania. W tym cyklu – Szczyty Korony Poznania na starych fotografiach – będę publikować stare fotografie związane z Koroną Poznania, zarówno te znalezione w archiwach, jak i te, które trafiły do mnie od Was. To mała podróż w czasie, w miejsca, które znamy z dzisiejszych spacerów, ale których przeszłość potrafi zaskoczyć. Jeśli w Waszych zbiorach macie podobne zdjęcia i chcielibyście je pokazać światu, z przyjemnością je opublikuję ♥
Co znajdziesz poniżej?
- 1 Kokoryczowe Wzgórze 110 m n.p.m. na starych fotografiach
- 2 Wzgórze Świętego Wojciecha 74 m n.p.m. na starych fotografiach
- 3 Góra Przemysła 74 m n.p.m. na starych fotografiach
- 4 Dzwon Pokoju i Przyjaźni Między Narodami 84 m n.p.m. na Wzgórzu Winiarskim na starych fotografiach
- 5 Kopiec Wolności 100 m n.p.m. na starych fotografiach
- 6 Góra Moraska 154 m n.p.m. na starych fotografiach
- 7 Górka w Lasku Marcelińskim 85 m n.p.m. na starych fotografiach
- 8 Wzgórze Berlińskie 104 m n.p.m. na starych fotografiach
Kokoryczowe Wzgórze 110 m n.p.m. na starych fotografiach
Kokoryczowe Wzgórze to jeden z tych zakątków Poznania, które przez lata przyciągały fotografów – i trudno się dziwić. Dawniej był to prawdziwy parkowy mikroświat. Elegancki Park Dworski, jeziorka pełne wody, Góra Krzyżowa, malownicze romantyczne ruiny (dziś została już tylko samotna ściana), tajemnicza Kaplica Jedenastu Braci i przede wszystkim imponujący Pałac rodziny von Treskow. Na wzgórzu znajduje się też rodzinny cmentarz ewangelicki, który dodaje temu miejscu jeszcze większej melancholii. Będziemy tutaj wspólnie zaglądać do archiwów i prywatnych zbiorów, odkrywając, jak wyglądało Kokoryczowe Wzgórze, zanim stało się jednym z punktów Korony Poznania. Zdjęcia, które zobaczycie poniżej, to małe okna do przeszłości i świetny pretekst, by spojrzeć na to wzgórze i poznać jego dawny, nieznany wymiar.
Romantyczne Ruiny w Parku Dworskim
W XIX wieku modne stało się wprowadzanie do parków dworskich tzw. romantycznych ruin – celowo budowanych konstrukcji wyglądających na dawno opuszczone zamczyska. Podobną ideę zastosowano w podpoznańskim Radojewie, gdzie na Kokoryczowym Wzgórzu powstał niewielki zamek-ruina. Park projektowano w duchu romantyzmu, według koncepcji Petera Josepha Lenné, więc taki „niby-zamek” idealnie wpisywał się w klimat epoki. Wieża z przylegającymi ścianami miała działać na wyobraźnię spacerujących, a z samego wzgórza można było podziwiać panoramę Warty oraz pałac w Owińskach. Do dziś przetrwały tylko fragmenty murów i schodów – wystarczająco jednak, by dać przedsmak tego, jak malowniczo wyglądają ruiny na dawnych fotografiach.
Sztuczna ruina w parku von Treskow, Kaplica Jedenastu Braci nad stawem i dawna gospoda we wsi. Źródło: wieki.amu.edu.pl (Wid-1-1619)
oraz e-lapidarium.pl
Kaplica Jedenastu Braci zwana też „pustelnią”
Na Kokoryczowym Wzgórzu stała kiedyś niewielka kaplica Jedenastu Braci – nazywana potocznie „pustelnią”. Otoczona drzewami, podobno wyglądała jakby przysiadła na skraju świata, idealna do chwil wyciszenia podczas spaceru. Niestety, jej historia zakończyła się bez pozostawienia widocznych śladów. Dziś nie ma po niej żadnych materialnych pozostałości, a o dawnej kaplicy przypominają już tylko stare opisy i wzmianki na archiwalnych fotografiach.
1899. Datownik pocztowy: Posen / 12.07.1899. Źródło fotografii: wbc.poznan.pl
Wzgórze Świętego Wojciecha 74 m n.p.m. na starych fotografiach
Wzgórze Świętego Wojciecha to jedno z bardziej symbolicznych i przepełnionych religijną historią miejsc w Poznaniu. To tutaj wznosi się kościół św. Wojciecha, a tuż naprzeciwko – Bazylika św. Józefa i klasztor Karmelitów Bosych, gdzie ukryta jest tablica przypominająca, że właśnie w tym kościele pochowany był Mikołaj Skrzetuski, pierwowzór sienkiewiczowskiego Jana Skrzetuskiego z Ogniem i mieczem. Jego nagrobek niestety nie przetrwał, ale pamięć o nim wciąż jest obecna. Na wzgórzu znajdziemy też drewnianą dzwonnicę, słynną Poznańską Skałkę – Kryptę Zasłużonych. A kawałek dalej Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan i piękny pomnik Armii Poznań. W okolicy stoi również pomnik stulecia Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, który przypomina o długiej tradycji odkrywania Wielkopolski. A jeśli kolekcjonujecie pieczątki Korony Poznania, to tę ze Wzgórza św. Wojciecha znajdziecie w wyjątkowo klimatycznym miejscu – Lusi Restauracja, mieszczącej się w dawnym budynku szlifierni silników oraz kamienicy z lat 70.
Stare fotografie tego wzgórza to podróż do czasów, kiedy sakralny charakter okolicy splatał się z codziennym życiem miasta. Dzięki nim możemy zobaczyć, jak wyglądało to miejsce, zanim współczesny Poznań nadbudował swoją warstwę historii.
Źródło: cyryl.poznan.pl
Góra Przemysła 74 m n.p.m. na starych fotografiach
Góra Przemysła to serce Poznania – miejsce, gdzie historia miasta jest najlepiej wyczuwalna, a przeszłość spotyka się z codziennym życiem mieszkańców. To tutaj wznosi się Zamek Królewski – Zamek Przemysła, a w jego sąsiedztwie rozpościera się centrum Starego Miasta: Ratusz, Stary Rynek i kolorowe kamienice, które od wieków tworzą niepowtarzalny klimat miasta. Nie można też zapomnieć o słynnych poznańskich koziołkach i renesansowej architekturze, które od lat przyciągają wzrok turystów i lokalnych spacerowiczów.
Stare fotografie Góry Przemysła pokazują, jak zmieniało się centrum Poznania na przestrzeni dekad. Od codziennego życia przy rynku po monumentalną obecność zamku na wzgórzu. Dzięki nim możemy spojrzeć na znane miejsca z przeszłości i docenić, jak historia miasta odcisnęła swoje piętno w sercu Poznania.
Dzwon Pokoju i Przyjaźni Między Narodami 84 m n.p.m. na Wzgórzu Winiarskim na starych fotografiach
Wzgórze Winiarskie jak również Park Cytadela to miejsca, które kryją w sobie wiele historii Poznania. Najwyższy punkt wzgórza wyznacza Dzwon Pokoju i Przyjaźni Między Narodami – symbol pojednania i pamięci o trudnych czasach. Stare fotografie pozwalają przyjrzeć się nie tylko samej budowli, ale też przemianom okolicy na przestrzeni lat.
Na zdjęciach z przeszłości zobaczymy również inne ważne miejsca w parku. Dawny Fort Winiary, siedzibę Muzeum Uzbrojenia, Cmentarz Bohaterów Polskich, miejsce spoczynku mieszkańców Poznania poległych w walkach o Cytadelę w 1945 roku, Pomnik Bohaterów Braterstwa Broni i Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, Cmentarz Wspólnoty Brytyjskiej jak również piękne Rosarium, które wprowadza w parkową przestrzeń odrobinę spokoju i zieleni.
Data obiektu: 05.1986 r.-10.1986 r.
Właściciel: Fundacja Rozwoju Miasta Poznania.
Źródło: cyryl.poznan.pl
Data obiektu: 05.1986 r.-10.1986 r.
Właściciel: Fundacja Rozwoju Miasta Poznania.
Źródło: cyryl.poznan.pl
Kopiec Wolności 100 m n.p.m. na starych fotografiach
Okolice dzisiejszego Jeziora Maltańskiego to przede wszystkim przestrzeń, która przez lata zmieniała się wyjątkowo dynamicznie. Stare fotografie ukazują nie tylko początki zagospodarowania tego terenu, lecz także proces usypywania Kopca Wolności. Jednego z najbardziej symbolicznych punktów w krajobrazie Poznania. Dzięki archiwalnym zdjęciom można prześledzić, jak powstawał ten charakterystyczny pagórek oraz jak wyglądały okolice Malty zanim stała się jednym z najpopularniejszych rejonów rekreacyjnych w mieście.
Data obiektu: 1923 r. – 1939 r.
Właściciel: Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu.
Źródło: cyryl.poznan.pl
Data obiektu: 1946 r.
Właściciel: Archiwum Państwowe w Poznaniu.
Źródło: cyryl.poznan.pl
Góra Moraska 154 m n.p.m. na starych fotografiach
Okolice Góry Moraskiej z pewnością kryją wyjątkowo bogatą historię, o której przypominają zachowane fotografie. Morasko – niegdyś samodzielna wieś, włączona do Poznania dopiero w 1987 roku – rozwijało się w otoczeniu dzisiejszego Rezerwatu Przyrody Meteoryt Morasko. W pobliżu obecnych ścieżek stał przede wszystkim barokowy dwór z 1783 roku, neorenesansowa willa z połowy XIX wieku oraz kościół poewangelicki z 1907 roku. Archiwalne ujęcia przypominają również o funkcjonującym tu stanowisku radionamiernika FuSAn-733 Heinrich Peiler, które w czasach wojennych odgrywało istotną rolę w systemie łączności.
Data obiektu: 1984 r.
Źródło: zabytek.pl
Data obiektu: 1984 r.
Źródło: zabytek.pl
Rok wydania: 1950 r.
Źródło: igrek.amzp.pl
Rok wydania: 1950 r.
Źródło: igrek.amzp.pl
Data Obiektu: 1930 r.
Źródło: zabytek.pl
Data Obiektu: 1930 r.
Źródło: zabytek.pl
Data Obiektu: 1930 r.
Źródło: zabytek.pl
Data Obiektu: 1930 r.
Źródło: zabytek.pl
Górka w Lasku Marcelińskim 85 m n.p.m. na starych fotografiach
Stare fotografie związane z Górką w Lasku Marcelińskim pozwalają zobaczyć, jak wyglądały okolice dzisiejszego zachodniego Poznania zanim rozrosły się współczesne osiedla. Archiwalne ujęcia pokazują dawny Folwark Marcelin, zabudowania leżące w sąsiedztwie Górki, a także Fort VIIa „Strotha”, który stanowił część pruskiego systemu umocnień. Na zdjęciach odnajdziemy też dawne oblicze ulic prowadzących przez Grunwald – jeszcze zanim powstała gęsta zabudowa mieszkaniowa, która dziś dominuje w tej części miasta.
Data Obiektu: 1941 r.
Źródło: fotopolska.eu
Data Obiektu: 1941 r.
Źródło: fotopolska.eu
Wzgórze Berlińskie 104 m n.p.m. na starych fotografiach
Wzgórze Berlińskie to teren, który na przestrzeni lat zmieniał swoje oblicze, a stare fotografie pozwalają zajrzeć do czasów, gdy okolica wyglądała zupełnie inaczej niż dziś. Archiwalne ujęcia pokazują ruiny dawnej strzelnicy oraz obszary związane z funkcjonowaniem pobliskiego lotniska. Zdjęcia sprzed lat odsłaniają, jak wyglądały te tereny, zanim współczesna zabudowa i zieleń stopniowo przejęły przestrzeń wokół wzgórza.
Źródło: twierdza.poznan.pl
Źródło: twierdza.poznan.pl


Dodaj komentarz